یک روز از مهلت قانونی کافی است تا سالها سرمایهگذاری روی طراحی یک محصول، به یک «طرح عمومی» تبدیل شود که هر رقیبی بتواند آزادانه آن را تولید و بفروشد. تمدید طرح صنعتی دقیقاً همان اقدامی است که از چنین سناریویی جلوگیری میکند؛ اما بسیاری از مالکان تا زمانی که دیر نشده، از وجود آن، مهلتها و جریمههایش اطلاعی ندارند.
اگر گواهی ثبت طرح شما به پایان دوره پنجساله نزدیک میشود، این مقاله به پرسشهای اصلیتان پاسخ میدهد: چه زمانی باید اقدام کرد، چه مدارکی لازم است، درخواست تمدید چگونه ثبت میشود، هزینهها از چه اجزایی تشکیل شده و چه خطاهایی منجر به رد درخواست میشود. نکتهای که اغلب نادیده گرفته میشود این است که مهلت از تاریخ تسلیم اظهارنامه محاسبه میشود، نه از روزی که گواهی را دریافت کردهاید؛ و همین تفاوت بهظاهر کوچک، میتواند تعیینکننده باشد.
در ادامه، با تکیه بر قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری و آییننامه اجرایی آن، مسیر کامل تمدید را گامبهگام بررسی میکنیم. اگر هنوز طرحی ثبت نکردهاید، ابتدا راهنمای ثبت طرح صنعتی را مطالعه کنید و سپس به این مقاله بازگردید.
نگران پایان مهلت طرح صنعتیتان هستید؟
کارشناسان ما تاریخ دقیق انقضا را بررسی میکنند و پرونده تمدید را بدون ابطال پیش میبرند.
تماس فوری: 02122667008 | 09121986174.
تمدید طرح صنعتی چیست و چرا اهمیت دارد؟
تمدید ثبت طرح صنعتی، درخواستی رسمی از سوی مالک طرح است که به موجب آن، اعتبار حقوقی و انحصار بهرهبرداری از طرح ثبتشده برای یک دوره پنجساله دیگر ادامه مییابد. این درخواست به مرجع ثبت، یعنی اداره مالکیت صنعتی، تسلیم میشود و در دفتر ثبت طرحها بهعنوان دنباله ثبت اصلی درج میگردد.
تعریف قانونی طرح صنعتی
بر اساس ماده ۲۰ قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری (مصوب ۱۳۸۶)، هرگونه ترکیب خطوط یا رنگها و هر شکل سهبعدی، با رنگ و خط یا بدون آن، که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد، طرح صنعتی محسوب میشود. نکته مهم این است که صرفِ دستیابی به یک نتیجه فنی، بدون تغییر در ظاهر محصول، مشمول این حمایت نیست.
به بیان ساده، آنچه حمایت میشود «ظاهر» است: شکل بطری، طرح بدنه یک لوازم خانگی، نقش یک پارچه یا واسط کاربری یک محصول. اگر درباره دستهبندی محصول خود مطمئن نیستید، مطلب طبقهبندی بینالمللی طرح صنعتی را ببینید.
پیامد عدم تمدید اعتبار طرح صنعتی
بیتوجهی به تمدید، پیامدهای جدی و غیرقابل جبران دارد:
- ثبت طرح از درجه اعتبار ساقط میشود و انحصار بهرهبرداری از میان میرود.
- امکان طرح دعوی علیه کپیبرداران و مطالبه خسارت، دیگر وجود نخواهد داشت.
- رقبا میتوانند بدون مجوز و بدون پرداخت هزینه، طرح شما را تولید کنند.
- پس از پایان اعتبار، طرح برای استفاده عموم آزاد میشود و بازگرداندن آن ممکن نیست.

مدت اعتبار و مهلت قانونی تمدید ثبت طرح صنعتی
اعتبار اولیه هر طرح صنعتی پنج سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه است. مالک میتواند با پرداخت هزینههای مقرر، این مدت را برای دو دوره پنجساله متوالی دیگر تمدید کند؛ بنابراین حداکثر دوره حمایت قانونی، پانزده سال خواهد بود. پس از پایان دوره سوم، تمدید دیگری وجود ندارد.
درخواست تمدید باید ظرف شش ماه پیش از انقضای مدت اعتبار هر دوره ارائه شود. به همین دلیل، بازهی مناسب برای اقدام، شش ماهِ منتهی به تاریخ انقضاست، نه روزهای پایانی.
محاسبه مهلت تمدید با یک مثال عملی
فرض کنید اظهارنامه طرح شما در ۱ فروردین ۱۴۰۰ تسلیم شده است. جدول زیر یک تصویر تقریبی از زمانبندی را نشان میدهد (تاریخ دقیق را همواره با گواهی ثبت خود تطبیق دهید):
| مرحله | بازه زمانی (مثال) | وضعیت |
|---|---|---|
| پایان دوره اول | ۱ فروردین ۱۴۰۵ | انقضای اعتبار پنجساله |
| مهلت عادی تمدید | حدود ۱ مهر ۱۴۰۴ تا ۱ فروردین ۱۴۰۵ | بدون جریمه تأخیر |
| مهلت اضافی | ۱ فروردین تا حدود ۱ مهر ۱۴۰۵ | همراه با جریمه تأخیر |
| پس از مهلت اضافی | بعد از ۱ مهر ۱۴۰۵ | ساقط شدن اعتبار ثبت |
مهلت اضافی و جریمه تأخیر
طبق تبصره مربوطه، اگر درخواست تمدید در مهلت عادی ارائه نشود، همچنان تا شش ماه پس از پایان اعتبار میتوان آن را با پرداخت جریمه تأخیر (مطابق جدول هزینهها) تسلیم کرد. در غیر این صورت، ثبت طرح صنعتی از درجه اعتبار ساقط خواهد شد. پس مهلت اضافی یک فرصت نجات است، نه برنامهریزی مطمئن.
شرایط و الزامات تمدید طرح صنعتی

برای آنکه درخواست شما بدون ایراد پذیرفته شود، موارد زیر باید رعایت شود:
- ثبت معتبر: طرح باید پیشتر ثبت شده و گواهی آن صادر شده باشد.
- درخواستدهنده صحیح: تنها مالک طرح یا نماینده قانونی او مجاز به تسلیم درخواست است.
- رعایت مهلت: درخواست باید در بازه شش ماهه پیش از انقضا، یا حداکثر در مهلت اضافی همراه با جریمه، ارائه شود.
- عدم تغییر در شکل طرح: تمدید نمیتواند هیچ تغییری در آخرین شکل ثبتشده ایجاد کند. اگر تغییری در طرح لازم است، مقررات مربوط به تغییر طرح (ماده ۹۳ آییننامه اجرایی) اعمال میشود، نه تمدید.
- بهروز بودن اطلاعات مالک: نام، نشانی و مشخصات مالک باید با سوابق ثبت مطابقت داشته باشد.
- پرداخت هزینه: رسید پرداخت باید پیوست درخواست شود.
مدارک لازم برای تمدید طرح صنعتی
درخواست تمدید باید در دو نسخه تنظیم و پس از امضا، همراه با تصویر نمونه طرح و رسید پرداخت هزینه، به مرجع ثبت تسلیم شود. محتوای درخواست باید شامل شماره و تاریخ ثبت اظهارنامه و طرح، طبقه یا طبقات کالاهای موضوع طرح، و نام و آخرین نشانی کامل مالک (یا نماینده او) باشد.
مدارک اشخاص حقیقی
- مدارک مثبت هویت (تصویر کارت ملی و شناسنامه)
- فرم درخواست تمدید، امضاشده و در دو نسخه
- شماره و تاریخ ثبت طرح و گواهی ثبت
- حداقل شش نمونه از طرح
- رسید پرداخت هزینه تمدید
مدارک اشخاص حقوقی
- روزنامه رسمی شرکت و آخرین تغییرات
- معرفینامه بر سربرگ شرکت
- تصویر کارت ملی مدیرعامل یا صاحب امضای مجاز
- گواهی ثبت طرح صنعتی
- حداقل شش نمونه از طرح و رسید پرداخت هزینه
مدارک نماینده قانونی
اگر وکیل یا نماینده، تمدید را پیگیری میکند، علاوه بر موارد بالا باید مدارک نمایندگی قانونی (وکالتنامه رسمی) ارائه شود. در این حالت، نشانی و مشخصات نماینده نیز در درخواست قید میگردد.
نکته کاربردی: قبل از مراجعه، تمام نامها و شمارهها را با گواهی ثبت اولیه تطبیق دهید. کوچکترین مغایرت، عامل اصلی درخواست رفع نقص است. برای مقایسه با مدارک ثبت اولیه، میتوانید به مدارک مورد نیاز برای ثبت طرح صنعتی مراجعه کنید.
کدام مدارک را باید آماده کنید؟
چکلیست مدارک را تلفنی دریافت کنید تا پروندهتان بدون رفع نقص پذیرفته شود.
📞 تماس با کارشناس: 02122667008 | 09121986174.

مراحل و نحوه درخواست تمدید طرح صنعتی
گامهای ثبت درخواست
- بررسی تاریخ انقضا: تاریخ تسلیم اظهارنامه را از گواهی استخراج و آغاز بازه ششماهه را مشخص کنید. استعلام ثبت طرح صنعتی میتواند وضعیت پرونده را روشن کند.
- تکمیل اطلاعات در سامانه یا فرم درخواست: شماره و تاریخ ثبت، طبقه کالا و مشخصات مالک را دقیقاً مطابق سوابق وارد کنید.
- آمادهسازی نمونههای طرح: حداقل شش نمونه از طرح، متناسب با آخرین شکل ثبتشده.
- پرداخت هزینه: هزینه تمدید (و در صورت لزوم جریمه تأخیر) را پرداخت و رسید را نگه دارید.
- تسلیم درخواست و مدارک: درخواست و پیوستها به مرجع ثبت تسلیم میشود.
- دریافت رسید: مرجع ثبت، تاریخ دریافت و شماره را روی درخواست قید میکند و نسخه دوم را پس از امضا و مهر، بهعنوان رسید بازمیگرداند.
- رفع نقص (در صورت نیاز): در صورت اعلام ایراد، باید در مهلت مقرر مدارک تکمیل شود، وگرنه درخواست رد میشود.
صدور گواهینامه تمدید
پس از بررسی و تأیید، تمدید در دفتر ثبت طرحها درج و آگهی مربوط منتشر میشود. سپس گواهینامه تمدید صادر و به مالک یا نماینده قانونی او تسلیم میگردد. این گواهی شامل مندرجات گواهی اصلی (با تغییرات لازم)، مدت اعتبار جدید و تاریخ انقضا است.
هزینه تمدید طرح صنعتی در ۱۴۰۵
مبلغ دقیق هزینهها در جدول هزینههای مرجع ثبت (به ریال) تعیین میشود و ممکن است هر سال بهروزرسانی شود؛ بنابراین پیش از پرداخت، رقم نهایی را از مرجع رسمی استعلام کنید. آنچه در عمل باید پیشبینی کنید، اجزای زیر است:
| جزء هزینه | چه زمانی اعمال میشود؟ | پرداختکننده |
|---|---|---|
| هزینه تمدید دوره | در هر نوبت تمدید | مالک طرح |
| جریمه تأخیر | درخواست در مهلت اضافی ششماهه | مالک طرح |
| هزینه تغییر طبقه | هنگام اعمال ویرایش جدید طبقهبندی بینالمللی | مالک طرح |
| هزینه انتشار آگهی | انتشار آگهی تمدید در روزنامه رسمی | مالک طرح |
| حقالوکاله نماینده | در صورت استفاده از وکیل یا مشاور | درخواستدهنده |
برای مقایسه با هزینههای ابتدایی، مطلب هزینه ثبت طرح صنعتی را ببینید. صرفهجویی واقعی در همین است که درخواست را در مهلت عادی ارائه دهید و جریمه تأخیر نپردازید.
محاسبه دقیق هزینه تمدید و جریمه تأخیر
مبلغ نهایی را بر اساس تاریخ اظهارنامه و طبقه محصولتان به شما اعلام میکنیم.
📞 استعلام هزینه: 02122667008 | 09121986174.
تفاوت تمدید طرح صنعتی با تمدید سایر مالکیتهای فکری
مدت حمایت و قواعد تمدید در انواع مالکیت صنعتی یکسان نیست. جدول زیر تفاوتها را بهصورت خلاصه نشان میدهد:
| مورد | مدت اعتبار اولیه | تمدید | حداکثر حمایت |
|---|---|---|---|
| طرح صنعتی | ۵ سال | دو دوره ۵ ساله | ۱۵ سال |
| علامت تجاری (برند) | ۱۰ سال | قابل تمدید بهصورت دهساله | نامحدود (با تمدید مستمر) |
| اختراع | ۲۰ سال | تمدید ندارد | ۲۰ سال |
بنابراین اگر برند و طرح یک محصول را همزمان ثبت کردهاید، باید تقویم جداگانهای برای هر کدام نگه دارید. درباره تمدید برند و ثبت آن میتوانید ثبت برند و درباره حمایت از ایدههای فنی ثبت اختراع را مطالعه کنید.
نکات حقوقی مهم در تمدید ثبت طرح صنعتی
تغییر مالک، نشانی یا انتقال طرح
طبق ماده ۹۳ آییننامه، هر تغییر در نام، نشانی، تابعیت و اقامتگاه مالک، اعطای اجازه بهرهبرداری، انتقال یا اعراض از مالکیت، باید کتباً و همراه با مدارک مربوط به مرجع ثبت اعلام شود. اگر طرح به شخص یا شرکت دیگری منتقل شده ولی انتقال در سوابق ثبت نشده باشد، فرایند تمدید با اختلال روبهرو میشود. پس ابتدا انتقال را ثبت و سپس تمدید را پیگیری کنید.
تغییر طبقهبندی بینالمللی
در زمان تمدید، مرجع ثبت موظف است طبقه محصولات را مطابق جدیدترین ویرایش طبقهبندی بینالمللی در دفتر ثبت کند و گواهی تمدید را بر همان اساس اصلاح نماید. هزینه این تغییر و هزینه انتشار آگهی در روزنامه رسمی بر عهده مالک است. همچنین اگر در طول زمان طبقهبندی بینالمللی تغییر کند، مالک میتواند اعمال آن را در گواهی درخواست دهد.
چالشها و خطاهای رایج در تمدید طرح صنعتی
- محاسبه اشتباه مهلت: شروع دوره از تاریخ تسلیم اظهارنامه است، نه تاریخ صدور گواهی.
- اجباری ندانستن تمدید: برخی مالکان تصور میکنند اعتبار خودکار ادامه مییابد؛ در حالی که بدون درخواست، حقوق انحصاری از بین میرود.
- اطلاعات ناهماهنگ با سوابق: تفاوت در نام، نشانی یا شماره ثبت، موجب رفع نقص یا رد میشود.
- ثبت نشدن انتقال مالکیت: تمدید برای مالک جدید، پیش از ثبت انتقال، با مانع مواجه است.
- ارسال نمونههای ناقص یا متفاوت با طرح ثبتشده: تمدید نباید شکل طرح را تغییر دهد.
- تأخیر در پرداخت هزینه: بدون رسید پرداخت، درخواست بررسی نمیشود و زمان قانونی از دست میرود.
- اتکا به مهلت اضافی: این مهلت جریمه دارد و تنها راه نجات است.
برای پیشگیری، تاریخ انقضا را در تقویم سازمانی ثبت کنید و دستکم هشت ماه پیش از پایان اعتبار، یادآور تنظیم نمایید.
یکی از این خطاها را مرتکب شدهاید؟
نگران نباشید؛ تا قبل از پایان مهلت اضافی، راه جبران وجود دارد. همین حالا تماس بگیرید.
📞 02122667008 | 09121986174.
جمعبندی
تمدید طرح صنعتی، تنها راه حفظ انحصار قانونی بر ظاهر محصول در بازهای تا پانزده سال است. اعتبار هر دوره پنج سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه است؛ درخواست باید ظرف شش ماه پیش از انقضا ارائه شود و در صورت تأخیر، فقط تا شش ماه بعد و با جریمه ممکن است. مدارک هویتی، درخواست دو نسخهای، حداقل شش نمونه طرح و رسید پرداخت، اصلیترین اجزای پروندهاند و تمدید نباید هیچ تغییری در شکل ثبتشده ایجاد کند.
همین امروز تاریخ تسلیم اظهارنامه طرح خود را بررسی کنید. اگر کمتر از یک سال به پایان دوره باقی مانده، پرونده تمدید را آغاز کنید و برای جلوگیری از خطا، از مشاوره ثبت طرح صنعتی کمک بگیرید.
سوالات متداول درباره تمدید طرح صنعتی
۱. تمدید طرح صنعتی چند سال اعتبار دارد؟
هر نوبت تمدید، اعتبار طرح را برای یک دوره پنجساله دیگر ادامه میدهد. مالک میتواند دو بار تمدید کند و در مجموع تا ۱۵ سال از حمایت قانونی بهرهمند شود.
۲. چه زمانی باید درخواست تمدید طرح صنعتی را ارائه کرد؟
درخواست باید ظرف شش ماه قبل از پایان مدت اعتبار هر دوره تسلیم شود. توصیه میشود اقدام را از ابتدای همین بازه آغاز کنید تا برای رفع نقص احتمالی فرصت داشته باشید.
۳. اگر مهلت تمدید طرح صنعتی گذشته باشد چه باید کرد؟
تا شش ماه پس از پایان اعتبار، میتوان درخواست تمدید را همراه با پرداخت جریمه تأخیر ارائه کرد. پس از این مهلت، ثبت طرح از اعتبار ساقط میشود.
۴. هزینه تمدید طرح صنعتی چقدر است؟
مبلغ بر اساس جدول هزینههای رسمی مرجع ثبت (به ریال) تعیین میشود و ممکن است سالانه تغییر کند. علاوه بر آن، جریمه تأخیر، هزینه تغییر طبقه و هزینه انتشار آگهی نیز در صورت وجود اعمال میشود.
۵. مدارک لازم برای تمدید طرح صنعتی چیست؟
مدارک هویتی، درخواست دو نسخهای امضاشده، شماره و تاریخ ثبت طرح، حداقل شش نمونه از طرح و رسید پرداخت. در صورت نمایندگی، مدارک وکالت نیز لازم است.
۶. آیا تمدید طرح صنعتی بهصورت آنلاین انجام میشود؟
ثبت و پیگیری پروندههای مالکیت صنعتی از طریق سامانههای مربوط امکانپذیر است، اما شکل دقیق ارائه مدارک را پیش از اقدام از مرجع ثبت یا کارشناس حقوقی تأیید کنید.
۷. آیا بعد از ۱۵ سال میتوان طرح صنعتی را دوباره تمدید کرد؟
خیر. پس از سه دوره پنجساله، تمدید دیگری وجود ندارد و طرح برای استفاده عموم آزاد میشود.
۸. آیا هنگام تمدید میتوان شکل طرح را تغییر داد؟
خیر. تمدید نمیتواند هیچ تغییری در آخرین شکل ثبتشده ایجاد کند. برای تغییر، مقررات مربوط به تغییر طرح اعمال میشود.
۹. اگر طرح صنعتی به شرکت دیگری منتقل شده باشد، تمدید چگونه انجام میشود؟
ابتدا باید انتقال مالکیت بهصورت کتبی و با مدارک لازم به مرجع ثبت اعلام و در سوابق درج شود؛ سپس مالک جدید میتواند تمدید را پیگیری کند.
۱۰. تفاوت تمدید طرح صنعتی با تمدید برند چیست؟
طرح صنعتی در هر دوره پنج سال اعتبار دارد و حداکثر دو بار تمدید میشود، اما علامت تجاری دهساله است و بدون سقف مشخص قابل تمدید است.
۱۱. چه کسی میتواند درخواست تمدید طرح صنعتی را ارائه کند؟
مالک طرح ثبتشده یا نماینده قانونی او. نماینده باید مدارک نمایندگی قانونی را همراه درخواست ارائه کند.
۱۲. آیا تمدید طرح صنعتی اجباری است؟
بله، اگر قصد حفظ انحصار دارید. در صورت عدم تمدید، اعتبار ثبت ساقط و امکان پیگیری قضایی علیه کپیبرداران از بین میرود.
همین امروز تاریخ تسلیم اظهارنامه طرح خود را بررسی کنید. اگر کمتر از یک سال به پایان دوره باقی مانده، پرونده تمدید را آغاز کنید.
برای جلوگیری از خطا و ابطال طرح، همین حالا با شماره 02122667008 | 09121986174 تماس بگیرید یا از مشاوره ثبت طرح صنعتی کمک بگیرید.