شرکتنامه سندی رسمی و حقوقی است که میان دو یا چند شریک برای تشکیل و فعالیت یک شرکت تنظیم می شود. شرکتنامه یکی از اسناد اصلی و الزامی در فرآیند ثبت شرکت است که به عنوان قرارداد رسمی بین شرکا تنظیم می شود. این سند، چارچوب قانونی فعالیت شرکت را مشخص می کند و شامل اطلاعات مهمی مانند نوع شرکت، موضوع فعالیت، سرمایه، سهم هر شریک، نحوه تقسیم سود و زیان و مسئولیت های طرفین است. در واقع، شرکتنامه اساس و پایه شکل گیری هر شرکت است و بدون وجود آن، شرکت رسمیت و اعتبار قانونی نخواهد داشت. شما می توانید برای دریافت راهنمایی برای ثبت شرکت با مشاوران تکسفیر تماس بگیرید.
اهمیت شرکتنامه زمانی مشخص می شود که هرگونه اختلاف یا تغییر در شرکت رخ دهد، زیرا این سند ملاک قانونی برای حل مسائل و اختلافات میان شرکا محسوب می شود. به همین دلیل، تنظیم دقیق و شفاف شرکتنامه از همان ابتدای تأسیس شرکت اهمیت فراوانی دارد. در ادامه، توضیح می دهیم شرکتنامه دقیقاً چیست، چه ویژگی هایی دارد، و مراحل قانونی تنظیم و ثبت آن چگونه است.
اگر پیش از تنظیم شرکتنامه به مشاورهی رایگان نیاز دارید، با شمارهی 02122667008 تماس بگیرید.
شرکتنامه چیست؟
شرکتنامه در واقع قراردادی رسمی و مکتوب است که بین دو یا چند شریک برای تأسیس یک شرکت منعقد میشود. این سند، بیانگر اراده شرکا برای همکاری مشترک در انجام فعالیت اقتصادی و تقسیم سود و زیان ناشی از آن است. این سند در واقع ماهیت و هویت حقوقی شرکت را شکل می دهد و تمامی جزئیات مربوط به توافق میان شرکا را در بر می گیرد. شرکتنامه باید به صورت کتبی و مطابق با مقررات قانون تجارت تنظیم شود تا اعتبار قانونی داشته باشد. در شرکت های اشخاص، مانند شرکت تضامنی، شرکت نسبی و شرکت با مسئولیت محدود، تنظیم شرکتنامه الزامی است و بدون آن، شرکت نمی تواند به طور قانونی به ثبت برسد.
در متن شرکتنامه، تمام اطلاعات اساسی شرکت درج می شود؛ از جمله نام شرکت، موضوع فعالیت، میزان سرمایه، آورده نقدی و غیرنقدی شرکا، سهم هر شریک از سود و زیان، شیوه مدیریت شرکت، نحوه تصمیم گیری در مجامع، و شرایط مربوط به انحلال شرکت. این سند در واقع چارچوب روابط میان شرکا را مشخص می کند و تمام تعهدات و مسئولیت های آن ها را نسبت به یکدیگر و نسبت به شرکت تعیین می نماید. به همین دلیل، شرکتنامه نه تنها شرط اولیه ثبت شرکت است، بلکه یکی از مهم ترین ابزارهای حفظ نظم حقوقی در فعالیت های تجاری محسوب می شود.
یک نکتهی مهم در شرکتنامهی شرکت با مسئولیت محدود، تفاوت «سهمالشرکه» با «سهام» است: سرمایهی این شرکت به سهمالشرکه تقسیم میشود، نه به سهام. به همین دلیل باید سهمالشرکهی هر شریک و شرایط ورود و خروج شرکا بهروشنی در شرکتنامه بیاید. هر تغییری در این موارد هم باید از مسیر ثبت تغییرات شرکت انجام شود.
اساسنامه چیست؟
اساسنامه سندی است که ساختار داخلی، حدود اختیارات و نحوه اداره شرکت را تعیین می کند. در واقع، اگر شرکتنامه بیانگر روابط میان شرکا باشد، اساسنامه چارچوب و نظام مدیریتی شرکت را مشخص می نماید. این سند یکی از اسناد الزامی برای ثبت شرکت های تجاری است و بدون آن، شرکت امکان فعالیت قانونی ندارد. اساسنامه معمولاً پس از تنظیم شرکتنامه تدوین می شود و تمامی جزئیات مربوط به ارکان شرکت، نحوه انتخاب مدیران، تصمیم گیری در مجامع عمومی، و تغییرات احتمالی در آینده را در بر می گیرد.
در اساسنامه، اصول اداره شرکت به صورت دقیق و رسمی مشخص می شود؛ برای مثال، تعداد اعضای هیئت مدیره، حدود وظایف و اختیارات مدیرعامل، نحوه برگزاری جلسات، نحوه تقسیم سود و شیوه اصلاح مفاد اساسنامه در آینده. این سند در واقع حکم قانون داخلی شرکت را دارد و تمام فعالیت ها باید مطابق با آن انجام گیرد. هرگونه تصمیم گیری یا اقدام مغایر با اساسنامه، از نظر قانونی فاقد اعتبار است. بنابراین، تنظیم دقیق و شفاف اساسنامه از همان ابتدای تأسیس شرکت اهمیت ویژه ای دارد و باید با مشاوره حقوقی و بر اساس نوع شرکت انجام شود.
اساسنامهی شرکت سهامی پیش از ثبت بهصورت «طرح اساسنامه» تنظیم میشود و باید با قید تاریخ به امضای مؤسسین برسد. پس از تأسیس، تغییر مفاد آن با تصمیم مجمع عمومی شرکت انجام میشود. شرکتهای تعاونی هم برای تشکیل، اساسنامه ارائه میکنند؛ بنابراین وقتی دربارهی «اساسنامه شرکت» جستوجو میکنید، نوع شرکت مشخص میکند کدام اساسنامه مدنظر است.
تفاوت اساسنامه و شرکتنامه

هرچند شرکتنامه و اساسنامه هر دو از مدارک اصلی تشکیل شرکت هستند، اما از نظر ماهیت، محتوا، هدف و الزامی بودن با یکدیگر تفاوت های اساسی دارند. شرکتنامه بیشتر جنبه قراردادی دارد، در حالی که اساسنامه جنبه قانونی و سازمانی دارد. در شرکتنامه، تمرکز بر روابط میان شرکا و نحوه مشارکت آن ها در تأسیس شرکت است، اما در اساسنامه، تمرکز بر نحوه اداره و مدیریت شرکت پس از ثبت قرار دارد.
از نظر محتوایی، شرکتنامه شامل اطلاعاتی مانند نام شرکت، نوع شرکت، میزان سرمایه، آورده نقدی و غیرنقدی شرکا، سهم هر شریک از سود و زیان، و حدود مسئولیت آن هاست. اما در اساسنامه، موضوعاتی مانند ترکیب هیئت مدیره، حدود اختیارات مدیرعامل، نحوه برگزاری جلسات مجمع عمومی، تصمیم گیری درباره تقسیم سود، و اصلاح مقررات داخلی شرکت تعیین می شود.
از نظر نوع شرکت نیز تفاوت مشخصی وجود دارد. شرکتنامه در شرکت های اشخاص مانند شرکت تضامنی، نسبی و با مسئولیت محدود الزامی است و بدون آن، شرکت به رسمیت شناخته نمی شود. در مقابل، در شرکت های سرمایه ای مانند شرکت سهامی خاص و عام، تنظیم اساسنامه الزامی است و شرکتنامه نقش چندانی ندارد.
تفاوت دیگر در هدف و ماهیت آن هاست. شرکتنامه بیانگر توافق میان شرکا در مرحله تشکیل شرکت است و به نوعی قرارداد پایه محسوب می شود، اما اساسنامه حکم قانون داخلی شرکت را دارد و پس از ثبت، مبنای اداره و تصمیم گیری های درون سازمانی خواهد بود.
در نهایت می توان گفت شرکتنامه نشان دهنده پایه و شروع همکاری میان شرکا است، در حالی که اساسنامه چارچوب ادامه حیات شرکت را مشخص می کند. به همین دلیل، هر دو سند باید با دقت و مشاوره حقوقی تنظیم شوند تا از بروز اختلافات یا مشکلات قانونی در آینده جلوگیری شود.
| ویژگی | شرکتنامه | اساسنامه |
|---|---|---|
| ماهیت | قرارداد رسمی و کتبی بین شرکا | سند ساختار و ادارهی شرکت (قانون داخلی شرکت) |
| شرکتهای مربوط | مسئولیت محدود، تضامنی، نسبی | سهامی عام و خاص (تعاونیها هم اساسنامه دارند) |
| تمرکز | روابط مالی و حقوقی شرکا، سهم، سود و زیان | ارکان شرکت، مدیران، مجامع، سال مالی |
| تغییر | معمولاً نیازمند توافق شرکا | با تصمیم مجمع عمومی شرکت |
| نقش پس از ثبت | مبنای حل اختلاف میان شرکا | مبنای تصمیمگیری و ادارهی داخلی |
| تعیین محتوا در قانون | مفاد آن در قانون تجارت تفصیلاً مشخص نشده است | برای شرکت سهامی، محتوای طرح اساسنامه در مادهی ۸ لایحهی ۱۳۴۷ آمده است |
فرق اساسنامه و شرکتنامه را میتوان در یک جمله چنین گفت: شرکتنامه قرارداد شرکاست و اساسنامه قانون داخلی شرکت.
نمیدانید شرکت شما به شرکتنامه نیاز دارد یا اساسنامه؟ کارشناسان تکسفیر با شمارهی ۰۹۱۲۱۹۸۶۱۷۴ راهنماییتان میکنند.
مدارک لازم برای تنظیم شرکتنامه
برای تنظیم شرکتنامه، تهیه مدارک دقیق و کامل ضروری است تا سند به صورت قانونی معتبر باشد و بعداً مشکلی در ثبت شرکت پیش نیاید. این مدارک هویت شرکا، میزان سرمایه، نوع آورده و اطلاعات پایه شرکت را مشخص می کنند و نقش مهمی در جلوگیری از اختلافات و مشکلات حقوقی دارند.
مدارک لازم:
- مدارک هویتی شرکا (شناسنامه و کارت ملی)
- مشخصات کامل شرکت (نام، موضوع فعالیت، آدرس)
- میزان سرمایه شرکت و سهم هر شریک
- نوع آورده هر شریک (نقدی یا غیرنقدی)
- اطلاعات تماس شرکا (شماره تلفن و آدرس ایمیل)
- اطلاعات مربوط به مدیران و سمت های آن ها
- نسخه پیش نویس اولیه شرکتنامه که توسط شرکا امضا شده باشد
- چند نام پیشنهادی برای شرکت (به ترتیب اولویت)
- گواهی عدم سوءپیشینهی مدیران
- ثبتنام مدیران و شرکا در سامانهی ثنا (معمولاً برای ثبت اینترنتی)
مدارک دقیق ممکن است بسته به نوع شرکت و رویهی ادارهی ثبت متفاوت باشد؛ برای اطمینان، پیش از ارسال مدارک با کارشناسان تکسفیر (02122667008) مشورت کنید.

مراحل تنظیم و ثبت شرکتنامه
۱. مشاوره حقوقی
اولین قدم برای تنظیم شرکتنامه، دریافت مشاوره حقوقی از وکیل یا کارشناس ثبتی است. این مرحله کمک می کند تا تمامی جزئیات قانونی رعایت شوند و سند نهایی از نظر حقوقی معتبر باشد. مشاوره حقوقی همچنین از بروز اختلافات میان شرکا در آینده جلوگیری می کند. متخصصان تکسفیر 09121986174 می توانند راهنمای شما در این فرآیند باشند.
۲. تنظیم پیش نویس اولیه
در این مرحله، پیش نویس شرکتنامه بر اساس توافق میان شرکا تهیه می شود. تمام اطلاعات مربوط به نام شرکت، موضوع فعالیت، سرمایه، سهم هر شریک، تعهدات و مسئولیت ها باید در این پیش نویس درج شود. دقت در این مرحله بسیار مهم است، زیرا تغییرات بعدی می تواند زمان و هزینه بیشتری داشته باشد.
۳. امضا و تایید شرکا
پس از آماده شدن پیش نویس، تمام شرکا باید آن را مطالعه و امضا کنند. امضا نشان دهنده توافق کامل شرکا با مفاد شرکتنامه است و بدون امضا، سند اعتبار قانونی ندارد.
۴. ثبت رسمی در اداره ثبت شرکت ها
مرحله نهایی، ثبت شرکتنامه در اداره ثبت شرکت ها است. پس از ارائه مدارک و پیش نویس امضا شده، شرکتنامه توسط اداره بررسی و تایید می شود. پس از ثبت، شرکت رسمیت قانونی پیدا می کند و تمام مفاد شرکتنامه برای تمامی شرکا الزام آور خواهد بود.
در عمل، ثبت شرکت بهصورت اینترنتی از طریق سامانهی ثبت شرکتها انجام میشود: نام شرکت انتخاب و اطلاعات شرکا و مدیران وارد میشود، مدارک بارگذاری میشود و پس از پذیرش، اصل مدارک به آدرس اعلامشده ارسال میگردد. سپس هزینههای قانونی پرداخت و آگهی تأسیس منتشر میشود. رویهی سامانه ممکن است بهروز شود؛ پیش از اقدام از آخرین دستورالعمل ادارهی ثبت اطمینان حاصل کنید. اگر نمیخواهید وقتتان صرف پیگیری شود، میتوانید خدمات ثبت شرکت تکسفیر را انتخاب کنید یا برای مشاورهی رایگان با 09121986174 تماس بگیرید.
الزامات قانونی
شرکتنامه باید مطابق با قوانین تجارت و مقررات ثبت شرکت ها تنظیم شود. هرگونه مغایرت با قوانین باعث عدم اعتبار شرکتنامه و مشکلات حقوقی برای شرکا می شود. بنابراین رعایت دقیق الزامات قانونی در نگارش متن شرکتنامه اهمیت بالایی دارد.
مسئولیت های شرکا
در شرکتنامه باید مسئولیت هر شریک نسبت به شرکت و سایر شرکا به طور شفاف مشخص شود. تعیین دقیق مسئولیت ها از بروز اختلافات حقوقی و مشکلات مالی در آینده جلوگیری می کند و مبنای قانونی برای مطالبه حقوق هر شریک محسوب می شود.
رعایت مقررات داخلی شرکت
شرکتنامه باید با اساسنامه و سایر اسناد داخلی شرکت هماهنگ باشد. هرگونه تناقض میان شرکتنامه و اساسنامه می تواند باعث ایجاد اختلافات مدیریتی و قانونی شود. هماهنگی کامل بین این اسناد، عملکرد صحیح شرکت را تضمین می کند.
پیشگیری از اختلافات
یک شرکتنامه کامل و شفاف، از بروز اختلافات میان شرکا پیشگیری می کند. جزئیات مربوط به سهم سرمایه، تقسیم سود و زیان، نحوه تصمیم گیری و شرایط خروج شریک از شرکت باید به روشنی در سند درج شوند تا در صورت بروز اختلاف، مرجع قانونی مشخص باشد.
نکاتی در رابطه با اساسنامه شرکت های تجاری
فهرست زیر مربوط به طرح اساسنامهی شرکتهای سهامی است.
- نام شرکت ذکر می شود.
- موضوع شرکت به صورت واضح و روشن ذکر می گردد.
- مدت زمان شرکت.
- در صورتىکه تأسیس شعبه مورد نظر باشد بایستی مقر اصلی شرکت و محل شعبه آن ذکر می گردد.
- مبلغ سرمایه شرکت تعیین و موجودی نقدى و غیرنقدى آن مشخص می شود.
- تعداد سهام بىنام و با نام و مبلغ اسمى آن ها و در صورتی که به وجود آوردن سهام ممتاز مورد نظر باشد تعداد، خصوصیات و امتیازات اینگونه سهام بایستی تعیین و ذکر می گردد.
- مبلغ پرداخت شده هر سهم و نحوه تقاضا بقیه اسمى هر سهم و مدتى که تقاضا می شود (که البته این مدت نباید از 5 سال بیشتر باشد) تعیین می شود.
- روش انتقال سهام با نام ذکر می گردد.
- روش و شیوه تبدیل سهام نامدار به سهام بدون نام و بالعکس قید می گردد.
- در صورت پیشبینى امکان صدور اوراق قرضه شرایط و ترتیب آن ها بایستی قید می گردد.
- شرایط و ترتیب افزایش و کاهش سرمایه شرکت قید می گردد.
- زمان ها و ترتیب دعوت مجامع ذکر می گردد.
- مقررات درباره حد اندازه لازم به منظور تشکیل مجامع عمومى و ترتیب اداره آن ها ذکر می گردد.
- تعداد مدیران و طرز انتخاب و مدت مأموریت و نحوه تعیین جانشین براى مدیرانى که فوت نموده و یا استعفاء مىکنند یا به جهات قانون محجور، معزول و یا ممنوع مىگردند قید می گردد.
- وظیفه ها و محدوده اختیارهای مدیران مشخص می گردد.
- تعداد سهام تضمینى که مدیران بایستی به صندوق شرکت بپردازند قید می گردد.
- این که شرکت شامل چند نفر بازرس خواهد بود و انتخاب و مدت مأموریت آن ها بایستی قید می گردد.
- آغاز و پایان سال مالى شرکت و موعد تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان و تسلیم آن به بازرسان و مجمع عمومى سالانه تعیین و مشخص می گردد.
- روش انحلال اختیارى شرکت و ترتیب تصفیه امور آن قید می گردد.
- چگونگى تغییرات اجباری و احتمالی اساسنامه قید می گردد.
موارد ذکر شده مطابق با ماده ۸ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت (مصوب ۲۴ اسفند ۱۳۴۷) باید در طرح اساسنامهی شرکت سهامی ذکر شود. برای فهرست کامل بندها به متن قانون در پایگاه قوانین و مقررات مراجعه کنید.
زمان لازم
مدت زمان لازم برای تهیه و ثبت شرکتنامه به چند عامل بستگی دارد؛ از جمله تعداد شرکا، پیچیدگی توافقات میان آن ها، حجم مدارک و سرعت پاسخ دهی اداره ثبت شرکت ها. به طور معمول، آماده سازی پیش نویس اولیه شرکتنامه و جمع آوری مدارک مورد نیاز بین ۳ تا ۷ روز کاری طول می کشد. این مرحله شامل مشاوره حقوقی، تنظیم اولیه سند و جمع آوری اطلاعات هویتی و سرمایه ای شرکا است.
پس از آماده شدن پیش نویس و امضای شرکا، مرحله ثبت رسمی در اداره ثبت شرکت ها آغاز می شود. این فرآیند بسته به شلوغی و سرعت رسیدگی اداره، معمولاً بین ۵ تا ۱۰ روز کاری به طول می انجامد. بنابراین، به صورت میانگین، از شروع مشاوره تا دریافت شرکتنامه ثبت شده، فرآیند کامل حدود ۸ تا ۱۷ روز کاری زمان نیاز دارد. توجه به این بازه زمانی کمک می کند تا برنامه ریزی دقیقی برای تأسیس شرکت و شروع فعالیت های تجاری داشته باشید و از تأخیرهای غیرضروری جلوگیری شود.
این بازهها تقریبی است و به تکمیل مدارک، تعداد شرکا و صف رسیدگی ادارهی ثبت بستگی دارد. برای برآورد زمان پروندهی خودتان با 02122667008 تماس بگیرید یا از مشاورهی رایگان استفاده کنید.
کلام آخر
شرکتنامه سندی حیاتی و اساسی در فرآیند تأسیس شرکت است که پایه و چارچوب قانونی فعالیت های تجاری را مشخص می کند. تنظیم دقیق و شفاف آن نه تنها روابط میان شرکا را تعیین می کند، بلکه از بروز اختلافات حقوقی و مشکلات مدیریتی در آینده جلوگیری می نماید. رعایت الزامات قانونی، توجه به مسئولیت های هر شریک و هماهنگی با اساسنامه، از جمله نکات کلیدی در تهیه شرکتنامه است.
با دقت در تنظیم شرکتنامه و استفاده از مشاوره حقوقی حرفه ای، می توان اطمینان حاصل کرد که شرکت پس از ثبت، مسیر قانونی و مطمئنی برای فعالیت های خود خواهد داشت و حقوق تمام شرکا به طور کامل حفظ می شود. در نهایت، شرکتنامه نه تنها یک الزام قانونی، بلکه ابزاری استراتژیک برای ایجاد ثبات و شفافیت در روابط تجاری و موفقیت بلندمدت شرکت به شمار می رود. تکسفیر می تواند مشاور و راهنمای شما در مسیر ثبت و یا خرید شرکت باشد.
سوالات متداول
آیا شرکت با مسئولیت محدود شرکتنامه دارد یا اساسنامه؟
شرکتنامه سند اصلی شرکت با مسئولیت محدود است، اما در رویهی رایج ثبت اینترنتی معمولاً اساسنامه هم برای این نوع شرکت تنظیم و ضمیمه میشود. در تقسیمبندی مرسوم، شرکتنامه برای مسئولیت محدود، تضامنی و نسبی و اساسنامه برای شرکتهای سهامی است. چون مدارک ممکن است بهروز شود، پیش از تنظیم با کارشناسان تکسفیر هماهنگ کنید.
فرق شرکتنامه و اظهارنامه چیست؟
شرکتنامه قرارداد شرکاست، اما اظهارنامه فرمی است که مؤسسین برای اعلام مشخصات اصلی شرکت (مانند نام، موضوع، سرمایه و هویت مؤسسین) به مرجع ثبت شرکتها تسلیم میکنند. در تأسیس شرکت سهامی، اظهارنامه باید به امضای همهی مؤسسین برسد.
آیا بعد از ثبت میتوان شرکتنامه را تغییر داد؟
بله، ولی معمولاً تغییر شرکتنامه به توافق شرکا نیاز دارد و باید طبق مقررات ثبت شود. حد نصاب و شیوهی تصمیمگیری را باید در متن شرکتنامه و قانون بررسی کرد.
آیا قانون مفاد شرکتنامه را مشخص کرده است؟
قانون بیشتر به محتوای اساسنامهی شرکتهای سهامی پرداخته و برای شرکتنامه مفاد تفصیلی تعیین نکرده است. به همین دلیل شرکتنامهها معمولاً شبیه اساسنامه تنظیم میشوند، ولی بهتر است متن را با مشاور حقوقی نهایی کنید.
آیا انتقال سهمالشرکه سند رسمی میخواهد؟
بله، انتقال سهمالشرکه در شرکت با مسئولیت محدود، علاوه بر تنظیم صورتجلسه و ثبت در سامانه، به تنظیم سند رسمی در دفتر اسناد رسمی نیاز دارد و یک نسخه از سند انتقال باید به سازمان ثبت ارائه شود.
اساسنامهی شرکت سهامی چگونه تغییر میکند؟
اساسنامه با تصمیم مجمع عمومی شرکت تغییر میکند و تغییر آن مانعی ندارد، مگر اینکه خلاف قانون باشد.
آیا با نمونهی آمادهی شرکتنامه میتوان شرکت ثبت کرد؟
نمونهی آماده فقط نقطهی شروع است و باید با نوع شرکت، شرکا، سرمایه و توافقات شما تطبیق داده شود؛ استفادهی مستقیم بدون بازبینی خطر اختلاف بعدی دارد.
هزینهی تنظیم شرکتنامه و ثبت شرکت چقدر است؟
هزینه به نوع شرکت، سرمایه و پیچیدگی پرونده بستگی دارد و عدد ثابتی برای همه ندارد. برای استعلام قیمت دقیق با تکسفیر تماس بگیرید یا از مشاورهی رایگان استفاده کنید.
بعد از ثبت شرکت اولین اقدامها چیست؟
معمولاً پس از ثبت، اخذ کد اقتصادی، پلمپ دفاتر قانونی و تشکیل پروندهی مالیاتی انجام میشود.
آیا اساسنامه جایگزین شرکتنامه میشود؟
خیر، این دو سند جایگزین یکدیگر نیستند و نوع شرکت تعیین میکند کدام لازم است. برخی منابع میگویند شرکتهای کوچک میتوانند بهجای اساسنامه از شرکتنامه استفاده کنند، ولی برای پروندهی خودتان باید با کارشناس ثبت هماهنگ کنید.
برای مشاورهی رایگان تماس بگیرید
شرکتنامهی دقیق، اختلافهای آینده را کم میکند. برای تنظیم و ثبت شرکت با کارشناسان تکسفیر تماس بگیرید: 02122667008 | 09121986174
سوالات متداول