Patent practices in the field of patents

در برخی از کشورهای توسعه یافته مانند آلمان و ژاپن هر نوع استفاده آزمایشی برای منظورهای تجاری را مجاز میدارند . در این خصوص به بررسی برخی از این کشورها و سازمان ها می پردازیم .

اتحادیه اروپا :

کنوانسیون اروپایی حق اختراع که بر اساس اداره ثبت اختراعات اروپا ایجاد شده است مقرر می دارد که مصادیق نقض حق اختراع اروپایی بر اساس قوانین ملی کشورها تعیین شود .

در نتیجه این کنوانسیون در رابطه با استثنا استفاده ازمایشی به عنوان موارد خارج از نقض هیچ گونه مقرره ای ندارد اما در کنوانسیون حق اختراع اتحادیه در ماده 31 که در بند 5 ماده 60 قانون حق اختراع انگلیس منعکس شده مقرر می دارد که این اقدامات انجام شده برای هدف های ازمایشی به معنی نقض نخواهد بود .

این ماده بر اساس دو قسمت می باشد که بخش اول آن آمده است که اقدامات انجام شده باید برای اهداف ازمایشی باشند و دوم اینکه اهداف آن باید در ارتباط با موضوع مورد اختراع باشد .

نکته بسیار مهمی که در این خصوص وجود دارد این است که در هر حالی همه استفاده ازمایشی تجاری مشمول این استثنا نخواهد شد و در عمل نیز تعیین اینکه چه نوع استفاده ازمایشی نقض محسوب می گردد و چه نوعی از استفاده نقض به حساب نمی اید بسیار دشوار است .

آلمان :

آلمان نیز مانند کشور انگلیس از کنوانسیون حق اختراع اتحادیه اروپا تبعیت می کند که بر اساس بند آ ماده 11 قانون حق اختراع آلمان استفاده ازمایشی ، نقض حق اختراع محسوب نمی گردد .

در رویه قضایی آلمان تفسیر موسع از این استثنا اعمال شده است که بر اساس دعوی معروف به آزمایشات کلینیکی شماره یک در سال 1995 دادگاه عالی فدرال آلمان اظهار داشت که آزمایشات کلینیکی برای کاربرد محصول دارای حق اختراع در ازمایشات شرکت های انتفاعی تحت شمول بند آ ماده 11 می باشد و اینگونه نقض حق اختراع محسوب نمی گردد .

ژاپن :

بر اساس ماده 69 قانون ثبت اختراعات ژاپن حقوق انحصاری مخترع مانند استفاده ازمایشی و تحقیقاتی از اختراع توسط ثالث نخواهد شد . این قانون زمانی وضع گردید که کشور ژاپن هنوز یک کشور در حال توسعه و وارد کننده محصولات مالکیت فکری بود و از مهندسی معکوس کالا ها متنفع می گردید .

ژاپن دلیل این سیاست را ترویج و توسعه تکنولوژی های جدید می دانست .

استفاده آزمایشی در حقوق کشور ایران :

بر اساس بند ج ماده 15 قانون ثبت اختراعات ایران ، بهره برداری که فقط با اهداف آزمایشی از اختراع ثب شده انجام شده باشد ، مشمول موارد نقض نمی گردد . که البته تفکیکی میان استفاده ازمایشی صرف و تجاری صورت نگرفته است و در رویه قضایی ایران مورد عملی در این مورد دیده نمی گردد .

برای استفاده کردن به صورت عملی از اطلاعات اختراعات ثبت شده برای تکمیل کردن و توسعه دادن اختراعات و تکنولوژی های جدید بر اساس ماده 54 اطلاعات موجود در دفاتر ثبت قابل دسترسی بوده و هر شخصی می تواند بر اساس ماده 168 آیین نامه به این اطلاعات دسترسی پیدا کند .

همچنین باید بگوییم که انتشار الکترونیکی این اسناد و اطلاعات می تواند بهترین زمینه دسترسی علمی را فراهم کند .